აღწერილი პრობლემა შეიძლება გადაიჭრას ნაფიც მსაჯულთა სასამართლოს განსჯადობის არსებითად გაფართოებით. განსჯადობა გავრცელდება სისხლის სამართლის კოდექსით გათვალისწინებულ ყველა დანაშაულზე, ადმინისტრაციულ სამართლებრივ დავებზე, სამოქალაქო დავებზე, რომლის ღირებულებაც აღემატება ერთ სულ მოსახლეზე მშპ-ს მოცულობას და ისეთ დავებზე, რომელშიც ერთ–ერთი მხარე მედია, პოლიტიკური პარტია, არასამთავრობო ორგანიზაცია, საგანმანათლებლო დაწესებულება ან რელიგიური გაერთიანებაა.

ნაფიცი მსაჯულების ინსტიტუტი არსებითად გადაჭრის სასამართლოსადმი უნდობლობის პრობლემას, რადგან მოქალაქეები თავად მიიღებენ მონაწილეობას მართლმსაჯულების განხორციელების პროცესში. მსაჯულთა შერჩევის წესის გათვალისწინებით, ნებისმიერი დაინტერესებული პირისთვის მნიშვნელოვნად გართულდება ნაფიც მსაჯულთა სასამართლოზე გავლენის მოხდენა. ადამიანებს გაუჩნდებათ სისტემის მიმართ ნდობა, რადგან მათ საქმეს განსჯიან არა ხელისუფლების მორჩილი მოსამართლეები, არამედ რიგითი მოქალაქეები.

ნაფიც მსაჯულთა სასამართლოს პირობებში, პოლიტიკური ხელისუფლება მორჩილ მოსამართლეთა მეშვეობით გავლენას ვეღარ მოახდენს დემოკრატიისთვის სასიცოცხლო ინსტიტუტებზე. მოქალაქეები გაიღრმავებენ ცოდნას მათი უფლებების, კანონისა და სამართლებრივი პროცესების შესახებ, რაც დაეხმარება მათ მოქალაქეობრივი უფლებებისა და მოვალეობების უკეთ გაცნობიერებაში.

დამოუკიდებელი მართლმსაჯულების ტრადიციის ღრმა დეფიციტის გათვალისწინებით, ნაფიც მსაჯულთა ინსტიტუტის არსებითად გაფართოების გარდა, მნიშვნელოვანია საქართველომ დაიხმაროს იმ ქვეყნების გამოცდილება, რომელთაც დამოუკიდებელი და მიუკერძოებელი მართლმსაჯულების ხანგრძლივი ტრადიცია და ისტორია აქვთ. ასეთია ამერიკის შეერთებული შტატები.

აშშ-ს უკვე საუკუნეების მანძილზე აქვს ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი და მოწინავე მართლმსაჯულების სისტემა. დღეს, მსოფლიოს მასშტაბით, ყველაზე შემოსავლიანი ათი იურიდიული ფირმიდან ცხრა ამერიკულია, ერთი კი ბრიტანული, ხოლო 100 იურიდიული ფირმიდან 78 ამერიკულია. ამასთან, ამერიკა მსოფლიო მასშტაბით იურიდიული განათლების მისაღებად საუკეთესო ქვეყანაა. კერძოდ, 2022 წლის მონაცემებით, სამართლის მიმათულებით მსოფლიოში ათი საუკეთესო უნივერსიტეტიდან შვიდი ამერიკულია .

დამოუკიდებელი მართლმსაჯულების ხანგრძლივი ისტორიისა და უმაღლესი იურიდიული განათლების მოწინავე ხარისხის გათვალისწინებით, ნორმალური სასამართლო ტრადიციის შესაქმნელად, აუცილებელია ამერიკული გამოცდილების დანერგვა საქართველოში.

ჩვენი ხედვით, სასამართლოს ზედა ინსტანციებში ამერიკელი მოსამართლეები უნდა მოვიწვიოთ, რათა მათი უშუალო ჩართულობით დავიწყებას მიეცეს მანკიერი საბჭოთა სასამართლო და საფუძველი ჩაეყაროს ცივილიზებულ, მიუკერძოებელ სასამართლოს.

კვალიფიციური ამერიკელი მოსამართლეები არ მოექცევიან პოლიტიკური ხელისუფლების ზეწოლის ქვეშ, მიუკერძოებლად განახორციელებენ მართლმსაჯულებას, მიიღებენ კანონიერ და დასაბუთებულ გადაწყვეტილებებს. სასამართლო რეფორმის ფუნდამენტის გასამყარებლად და დამოუკიდებელი სასამართლოს ტრადიციის დასანერგად, მნიშვნელოვანია, რომ ამერიკელ მოსამართლეებს მანდატი რამდენიმე ათწლეულით გადაეცეთ.

გარდა ამისა, ზედა ინსტანციებში სამართალწარმოებისას გამოყენებული იქნება ყველაზე ინკლუზიური ენა – ინგლისური, რომელიც ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს, ევროკავშირის, ევროსაბჭოს, გაეროს, ასევე სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციების, საერთაშორისო სასამართლოებისა და არბიტრაჟების ოფიციალური ენაა.